Een ouder wordt plotseling opgenomen in het ziekenhuis of zit in detentie

Hoe zit het met toestemming en de informatieplicht als een van beide ouders met gezag plotseling wordt opgenomen in een ziekenhuis of in detentie zit?

Ook een ouder die plotseling is opgenomen of in detentie zit blijft een ouder met gezag. Onbevoegd tot het gezag zijn volgens artikel 1: 246 BW:

• Minderjarigen (vanaf 16 jaar kan een minderjarige zich door de rechter meerderjarig laten verklaren en wel gezag verkrijgen);
• Een ouder die onder curatele is gesteld; en
• Een ouder wiens geestvermogens zodanig zijn gestoord, dat “zij in de onmogelijkheid verkeren het gezag uit te oefenen”, tenzij deze stoornis van tijdelijke aard is.

Dus ook als iemand tijdelijk in de ggz wordt opgenomen vanwege een crisisopname of in detentie zit, heeft de ouder nog steeds gezag, omdat dit over het algemeen een tijdelijke situatie is.

Als er dus geen sprake is van een van deze situaties waarbij een ouder ‘onbevoegd is tot gezag’ en de rechter heeft ook niet besloten het gezag van deze ouder te schorsen of te beëindigen, dan is het nog steeds een ouder met gezag. Dan gelden gewoon de wettelijke verplichtingen van toestemming en informeren van deze ouder.

Van belang is dan om te onderzoeken in hoeverre en op welke wijze contact mogelijk is met de ouder die is opgenomen of in detentie zit.

Soms heb je contactgegevens van de ouder en is rechtstreeks contact gewoon mogelijk. Is dat niet het geval dan kan de behandelaar van de ouder kan inschatten in hoeverre de ouder zijn rol als ouder met gezag kan uitoefenen en dus in staat is om toestemming te geven etc. Vaak beschikt de andere ouder over contactgegevens van de behandelaar of kan deze ouder die gegevens achterhalen.

Vervolgens kan de pedagoog aan de behandelaar vragen in hoeverre het mogelijk is om toestemming voor de behandeling van de kinderen te vragen aan de ouder op dit moment? Kan de ouder het aan om geïnformeerd te worden? Op welke wijze kan dit plaatsvinden en welke frequentie lijkt gezien de situatie raadzaam? Je mag daarbij niet enkel afgaan op de informatie van de andere ouder en ook niet enkel contact hebben met de ouder die niet ziek is. Dit is een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting, dus je moet kunnen aantonen welke acties je hebt ondernomen om contact te krijgen met deze ouder. 

Zie bijvoorbeeld de uitspraak van het College van Toezicht van de NVO over onvoldoende contact met een moeder die plots werd opgenomen https://www.nvo.nl/kwaliteit/beroepscode-en-tuchtrecht/uitspraken/cvt-20-09.

Bij detentie is dit soms lastiger. Je wil graag rechtstreeks contact, maar dit is niet altijd mogelijk. Dus dan verloopt het contact vaak via de andere ouder. Ook al heeft dat niet de voorkeur. Heeft de andere ouder geen contact? Of weet deze zelfs niet waar de ouder in detentie zit, kan is het wellicht nog mogelijk dat de verwijzer (huisarts of gemeente) over contactgegevens beschikt.

Soms kiest een ouder ervoor om tijdelijk de andere ouder te machtigen om te beslissen over de behandeling en het delen van informatie over de behandeling met derden. Dat kan.

Zie voor de vereisten aan een machtiging de veelgestelde vraag ‘Vader machtigt oma om te beslissen over zorg’ en ook ‘Toestemming vragen voor behandeling als een ouder onvindbaar is of niet reageert’ (achter de inlog).