Beroepscode en tuchtrecht Toestemming
Wie geeft toestemming: jeugdige, ouders, mentor of iemand anders?
Bij het aangaan van een professionele relatie is het belangrijk om relaties in kaart te brengen. Als professional heb je de plicht om zelf te onderzoeken wie de wettelijk vertegenwoordiger(s) is/zijn van de jeugdige of de ter zake wilsonbekwame volwassene en dit zorgvuldig in het dossier vast te leggen. Als je weet wie wettelijk vertegenwoordiger is, dan weet je ook aan wie je toestemming moet vragen voor het bieden van begeleiding of behandeling en het delen van informatie.
Standaardregel over toestemming geven
De standaardregel (artikel 6 NVO Beroepscode) is voor het geven van toestemming voor behandeling/begeleiding/onderzoek:
- bij jongeren <12 jaar: de ouder(s) met het gezag
- bij jongeren van 12 tot 16 jaar: de jeugdige en de ouder(s) met gezag
- bij jongere >16 jaar: de jongere zelf, tenzij ter zake wilsonbekwaam
Vanaf 12 jaar oefent de jeugdige zelf zijn rechten uit over zijn dossier (inzage, kopie, vernietiging, etc.). Bij het verstrekken van informatie aan derden is in de NVO Beroepscode aansluiting gezocht bij de pedagogische praktijk waarin ouders met gezag en jeugdigen tussen 12 en 16 jaar samen beslissen. De reden hiervoor is dat deze gegevens ook vaak betrekking hebben op de ouders en/of de gezinssituatie. Een uitzondering kan worden gemaakt als de pedagoog meent dat dit meebeslissen van ouders strijdig is met de zorg van een goed pedagoog.
Let op: de jeugdige tot 16 jaar hoeft geen toestemming te geven voor informatieverstrekking aan de gezaghebbende ouders. Ouders met gezag de voogd en wettelijk vertegenwoordiger van de ter zake wilsonbekwame meerderjarige hebben een eigen recht op informatie uit het dossier. De informatie moet dan wel noodzakelijk zijn voor het uitoefenen van de taak als wettelijk vertegenwoordiger en uitzondering geldt als het verstrekken van informatie strijdig is met de zorg van een goed pedagoog (artikel 14 lid 2 NVO Beroepscode). Zie voor de uitzonderingen de gerelateerde vraag over kopie dossier.
Als ouders er niet meer zijn of het ouderlijk gezag is beëindigd, dan is er een voogd benoemd. De voogd heeft dezelfde bevoegdheden als de ouder met gezag.
Wat te doen bij wilsonbekwaamheid?
Is een jongere tussen de 12 en 18 jaar wilsonbekwaam ter zake is, dan is de ouder of zijn de ouders met gezag de wettelijk vertegenwoordiger(s) (artikel 7 lid 1 NVO Beroepscode).
Is een meerderjarige wilsonbekwaam ter zake dan kunnen de volgende personen wettelijk vertegenwoordiger zijn (artikel 7 lid 2 NVO Beroepscode):
- de persoon die door de rechter is aangewezen (mentor of curator), is die er niet dan
- de persoon die schriftelijk gemachtigd is voor de cliënt, is die er niet dan
- de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel, is die er niet of wil deze niet optreden als wettelijk vertegenwoordiger dan
- een ouder, meerderjarig kind, broer of zus, kleinkind, grootouder van de cliënt.
Informatie over wettelijke vertegenwoordiging moet eenvoudig te vinden zijn in het dossier, zodat ook een vervanger weet wie beslissingsbevoegd is bij een ter zake wilsonbekwame cliënt.
