Beroepscode en tuchtrecht Toestemming

Wat als een cliënt 12 jaar wordt tijdens een lopende behandeling?

Moet er opnieuw toestemming worden gevraagd voor de behandeling, begeleiding of onderzoek? En wat betekent dit voor informatie aan ouders?

Als een jeugdige tijdens een lopende behandeling 12 jaar wordt, dan krijgt de jeugdige verschillende rechten. Zo is er toestemming nodig voor de behandeling en krijgt de jeugdige dossierrechten.

Toestemming voor behandeling

Voor de behandeling, begeleiding of onderzoek bij een jeugdige van 12 tot 16 jaar is toestemming vereist van beide ouders met gezag en de jeugdige zelf (artikel 5 lid 2 NVO beroepscode. Dat betekent dat als de jeugdige 12 jaar wordt gedurende een hulpverleningstraject, dat diens toestemming aanvullend nodig is, voor het traject verder kan gaan. Dit kan vrij praktisch worden ingericht en bijvoorbeeld onderdeel worden van het eerstvolgende hulpverleningscontact. Laat dit te lang op zich wachten, zal toestemming via een andere weg dienen te worden gevraagd. Bijvoorbeeld middels een extra gesprek, per telefoon of per mail. Het is niet nodig om ouders opnieuw om toestemming te vragen, het gaat tenslotte over een lopend hulpverleningstraject waarvoor zij al toestemming hebben gegeven.

Dossierrechten

Vanaf 12 jaar krijgt de jeugdige zelf ook dossierrechten (artikel 5 lid 2 NVO beroepscode. Dat betekent dat de ouders met gezag ieder apart en de jeugdige zelf, zelfstandig hun recht op inlichtingen, inzage, kopie, correctie en toevoegen eigen verklaring kunnen uitoefenen. Het recht op vernietiging wordt gezamenlijk uitgeoefend.

Ook wordt gezamenlijk beslist over het delen van informatie met derden. Dit sluit aan bij de pedagogische praktijk waarin ouders met gezag en jeugdigen tussen 12 en 16 jaar hierover samen beslissen omdat deze gegevens ook vaan op de gezinssituatie / de ouders betrekking hebben. Een uitzondering op dit meebeslissen van de ouders kan worden gemaakt als de pedagoog meent dat dit meebeslissen strijdig is met de zorg van een goed pedagoog.

Van belang is verder dat de jeugdige meer recht krijgt op privacy. Het is goed gebruik dat de afspraak wordt gemaakt dat de gespreksverslagen van individuele hulpverleningscontacten enkel toegankelijk zijn voor de deelnemers aan die gesprekken. Zie de gerelateerde vragen voor meer informatie.

Wilsonbekwame jeugdige

Is de jeugdige wilsonbekwaam om toestemming te geven voor behandeling? Of om dossierrechten uit te oefenen? Dan beslissen de ouders met gezag, net als bij de jeugdige van 0-12 jaar (art 7 lid 1 NVO beroepscode). Let op: de vraag is dan of de jeugdige in staat is tot ‘een redelijke waardering van zijn belangen ter zake’. Dit betekent dat het gaat om een concrete voorliggende beslissing.

Ga tijdig het gesprek aan

Het is aan te raden om tijdig het gesprek aan te gaan met de jeugdige en de gezagdragende ouders over de wijzigingen in hun posities. Zodat de rechten van een ieder helder zijn vóór de jeugdige 12 jaar wordt.

Zie voor meer informatie (onderaan de pagina bij handig om te downloaden) de Wegwijzer toestemming jeugdhulp, de Wegwijzer dossier jeugdhulp en de Handreiking toetsing wilsbekwaamheid.