Mag je als behandelaar mentorschap voor je cliënt aanvragen?

Mentorschap mag door verschillende partijen worden aangevraagd, ook door de instelling waar de client verblijft of die begeleiding biedt aan de client. Betekent dat ook dat jij als behandelaar mentorschap kunt aanvragen? En wat als de familie informatie vraagt uit het dossier ten behoeve van een verzoek tot mentorschap voor de cliënt?

Mentorschap kan bij de kantonrechter worden aangevraagd voor meerderjarige personen. Een dergelijk verzoek kan worden ingediend door de betrokkene zelf, door een partner, ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers en zusters, ooms, tantes, neven en nichten. Ook de officier van justitie kan om mentorschap verzoeken. Dat is van belang als er geen familie meer is die het verzoek kan doen. Als een betrokkene reeds een bewindvoerder heeft, dan kan ook deze verzoeken om mentorschap. Mentorschap kan tenslotte ook worden aangevraagd door de instelling waar iemand verblijft of die aan iemand begeleiding biedt. Dan moet wel worden vermeld waarom de andere hierboven genoemde personen het verzoek niet indienen.

In het verzoek moet de reden van het verzoek worden vermeld. Dat zijn feiten waaruit blijkt dat de betrokkene “als gevolg van zijn/haar geestelijke of lichamelijke toestand tijdelijk of duurzaam niet in staat of wordt bemoeilijkt zijn/haar belangen van niet-vermogensrechtelijke aard zelf behoorlijk waar te nemen”. Ook dient zo mogelijk een verklaring van een deskundige te worden bijgevoegd “waaruit kan worden opgemaakt dat de toestand van de betrokkene zodanig is, dat onderbewindstelling of mentorschap noodzakelijk is, of dat beide maatregelen noodzakelijk zijn”. Dit kan bijvoorbeeld een verklaring van een arts, een indicatiebesluit of een rapportage van een gedragsdeskundige zijn.

Indien de behandelaar een dergelijk verzoek indient of een dergelijke verklaring afgeeft kan de behandelrelatie met de client onder druk komen te staan. Dat geldt des te meer in de situatie dat client het niet eens is met het verzoek tot mentorschap. Het is dan ook raadzaam dat een ander dan de behandelaar mentorschap aanvraagt of een dergelijke verklaring afgeeft. Zie ook https://www.nvo.nl/beroepscode-en-tuchtrecht/veelgestelde-vragen/mag-je-als-behandelend-orthopedagoog-een-medische-verklaring-afgeven.aspx.

Indien een collega van de instelling het verzoek indient, mag deze daarvoor gebruik maken van het cliëntendossier. Hiervoor hoeft geen toestemming te worden gevraagd. Dat is anders in de situatie dat de familie mentorschap wil aanvragen. Zij mogen niet zonder meer informatie uit het cliëntendossier ontvangen.

Meestal zal de familie vragen om een verklaring van een deskundige die bij het verzoek tot mentorschap zal worden gevoegd. Die verklaring wordt, zoals gezegd, bij voorkeur opgesteld door een ander dan de behandelaar. Bijvoorbeeld een gedragswetenschapper van een ander team. Voor het verstrekken van de verklaring aan het familielid zal een afweging moeten worden gemaakt. Factoren die daarbij een rol spelen zijn:

  • is er toestemming van client?
  • is de behandelaar van mening dat de aanvraag in het belang is van de client?
  • is de aanvrager betrokken bij de behandeling/begeleiding van de client? Heeft deze client bijvoorbeeld reeds eerder vertegenwoordigd in situaties dat client in staat was zelf de beslissing te nemen?


Indien er geen toestemming is van client om deze verklaring te verstrekken aan het familielid dat mentorschap aanvraagt, dan is het van belang na te gaan waar dit bezwaar uit bestaat. Het kan bijvoorbeeld zijn dat client geen bezwaar heeft als een ander familie lid het verzoek doet en deze informatie krijgt. Als de client blijft weigeren en de behandelaar mentorschap wel noodzakelijk vindt, is het van belang te beoordelen of client wilsbekwaam is ten aanzien van deze beslissing. Is client wilsonbekwaam dan kan vanuit het zwaarwegende belang van de client, toch een dergelijke verklaring worden opgesteld en verstrekt aan het betreffende familie lid.

Voor meer informatie zie: