Heeft de pedagoog een aangifteplicht voor strafbare feiten?

Nee, er is geen algemene aangifteplicht. Er wordt in zijn algemeenheid wel vaker gezegd dat ieder die kennis heeft van een strafbaar feit verplicht is om aangifte te doen. Dit is echter niet juist. Ieder die weet (of redelijkerwijs vermoedt) dat er een strafbaar feit is gepleegd, heeft het recht om daarvan aangifte te doen, maar er geldt geen algemene aangifteplicht. Voor de pedagoog geldt het beroepsgeheim. Toch kan een pedagoog soms overwegen toch aangifte te doen.

Een verplichting tot het doen van aangifte geldt alleen bij levensdelicten zoals moord en doodslag, voor misdrijven die een bedreiging vormen voor de veiligheid van de staat en voor verkrachting. Een uitzondering op de aangifteplicht voor deze misdrijven geldt voor zogeheten verschoningsgerechtigden. Dat zijn in ieder geval de arts, de advocaat en de geestelijke verzorger. Of andere beroepskrachten met een beroepsgeheim ook een beroep op dit verschoningsrecht kunnen doen, wordt van geval tot geval beoordeeld. Dit geldt ook voor pedagogen, maar in zijn algemeenheid gaan we er vanuit dat het verschoningsrecht ook geldt voor pedagogen.

Toch zal een pedagoog soms overwegen om zijn geheimhouding te doorbreken. Daarvoor is het goed om een onderscheid te maken :

  • is het misdrijf al gebeurd en is er vooralsnog geen risico op herhaling? of
  • is het nog niet gebeurd en kun je door de politie te informeren mogelijk een dergelijk zwaar misdrijf voorkomen?


Als het misdrijf nog niet is gebeurd, of als er redelijkerwijs een aanzienlijk risico is op herhalen, maakt de pedagoog een conflict van plichten afweging: https://www.nvo.nl/beroepscode-en-tuchtrecht/veelgestelde-vragen/hoe-deel-je-zorgvuldig-informatie-op-basis-van-een-conflict-van-plichten.aspx.

Ook in andere situaties kan de pedagoog overwegen om aangifte te doen. Voorbeelden hiervan zijn:

  • als een cliënt of familie van de client de pedagoog of een collega bedreigt of vernielingen aanricht;
  • als een cliënt een andere cliënt die bij dezelfde zorgaanbieder verblijft mishandelt. Al heeft het dan de voorkeur dat de client die slachtoffer is, zelf aangifte doet. Het is goed om daarbij te bedenken dat het doen van aangifte betekent dat de cliënt zal worden vervolgd en dat de pedagoog het beroepsgeheim verbreekt. Dit betekent dat er zwaarwegende redenen moeten zijn om aangifte te doen, zoals bijvoorbeeld het beschermen van medebewoners tegen concrete en reële bedreigingen. Ook hier wordt aangifte in beginsel ingezet als middel om herhaling te voorkomen. Er dient dus een concreet en reëel risico te zijn op herhaling.


NB: Als de pedagoog van mening is dat aangifte moet worden gedaan, is het van belang om de cliënt eerst aan te sporen om dit (binnen een bepaalde termijn) zelf te doen, al dan niet met uw ondersteuning, voordat de pedagoog of de instelling aangifte gaat doen.

Voor meer info zie: