Wat betreft ‘aanbesteden’ is meer mogelijk is dan gemeenten vaak denken

16-6-2017

Over het al dan niet verplicht aanbesteden in het sociale domein bestaan nog veel onduidelijkheden. Staatssecretaris van Rijn (VWS) beantwoordde onlangs de vragen van Kamerleden Bergkamp en Raemakers (beiden D66). Gemeenten kunnen nu al een beroep doen op expertise bij het rijk en in september komt er een handreiking. Daarnaast loopt er een apart traject rond aanbesteden van jeugdbescherming en jeugdreclassering.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een kwalitatief en kwantitatief toereikend hulpaanbod om aan de wettelijke taken in het sociale domein te kunnen voldoen. Een openbare aanbesteding in het sociale domein is niet per definitie en in alle gevallen verplicht. Per geval zal het verschillen of sprake is van een te subsidiëren activiteit of een aan te besteden overheidsopdracht. Het door de gemeente beoogde resultaat bepaalt of het inkoopkader of het subsidiekader het meest geschikte instrument is om de beleidsdoelstellingen te realiseren. Ligt het initiatief voor de opdracht bij de gemeente, worden er marktconforme vergoedingen betaald en is de opdrachtgever ook de begunstigde van de geleverde prestaties, dan is er sprake van een overheidsopdracht. Bij een overheidsopdracht zijn de prestaties wederkerig en in rechte afdwingbaar.

Verder is er een brede Werkgroep aanbesteden Jeugdwet en Wmo die samen met PIANOo (het expertisecentrum aanbesteden, van het Ministerie van Economische Zaken) instellingen en gemeenten ondersteunt met kennis en ervaring over de inkoop in het sociaal domein. De werkgroep maakt ook een handreiking, die gemeenten ondersteunt bij hun rol als opdrachtgever en inkoper en die instellingen ondersteunt in hun specifieke positie. Deze handreiking moet onduidelijkheden rondom het proces wegnemen en de specifieke aspecten van de verschillende aanbestedingsmodellen weergeven.

PIANOo kan worden ingeschakeld om vanuit de behoefte van gemeenten gerichte ondersteuning te bieden in het sociaal domein. Ook helpt PIANOo bij de (door)ontwikkeling van het gemeentelijke opdrachtgeverschap in het sociaal domein. Dit onder de naam Kennis- en Ontwikkelcentrum Inkoop Sociaal Domein.

Voor de kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering is een specifiek traject gestart om te onderzoeken op welke wijze de aanbestedingen in deze sectoren vorm kunnen krijgen. Daarbij wordt onderzocht welke maatregelen genomen moeten en kunnen worden om tot een vorm van aanbesteden te komen, die passend is gezien het specifieke wettelijke (gedwongen) kader, recht doet aan het belang van de betrokken jeugdigen èn gemeenten de ruimte biedt om conform de Jeugdwet de kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering door een andere instelling te laten uitvoeren.

>> beantwoording Kamervragen over het al dan niet verplicht aanbesteden