Tussen droom en daad, op weg naar een volwassen jeugdstelsel

29-3-2018

“Dank Transitie Autoriteit Jeugd voor het heldere rapport. Met de jeugdwet zijn we de goede weg ingeslagen. Maar wetten leveren geen zorg, mensen doen dat. Nog niet alle kinderen, ouders, medewerkers merken dat de praktijk beter wordt. Daarom werken we aan ‘t plan Zorg voor de Jeugd.” aldus minister Hugo de Jonge die de TAJ jaarrapportage ontving.

De TAJ trekt drie conclusies:

Maak “passende jeugdhulp” en zorgvernieuwing concreet! Effectieve passende jeugdhulp is een maatschappelijke opgave, waarvan inkoop, contractering en verantwoording zijn afgeleid. Er ontbreekt nu veelal een duidelijk en gedeeld beeld over de gewenste veranderingen en de kwaliteitseisen waaraan (specialistische) passende hulp moet voldoen. Gemeenten, aanbieders, professionals en Rijk moeten – samen met degenen op wie jeugdhulp is gericht – gezamenlijk het begrip “passende jeugdhulp” operationaliseren en rekening houden met de kenmerken van verschillende groepen kinderen en de na te streven veranderingen in de jeugdhulpverlening.
De TAJ roept professionals op meer ruimte op te eisen om bij te dragen aan zorgvernieuwing en soms oude bestaande patronen in diagnostiek, behandeling en verantwoordelijkheidsverdeling tussen professional en jeugdige/gezin kritisch tegen het licht te houden. Vernieuwingen op gebied van preventie, community-based werken en concepten van integrale zorg passen hierbij.

Pak hardnekkige knelpunten, rondom bijvoorbeeld inkoop en verantwoording, doortastend aan! Er zijn nog steeds veel knelpunten bij de contractering, de bekostiging en in de administratieve voorwaarden voor de uitvoering. Die belemmeren veranderingen naar meer integraal werken, leveren het risico op van onnodig lange wachttijden voor cliënten en zorgen voor  onnodige uitvoeringskosten in specialistische jeugdhulp en in de jeugdbeschermingketen.

Bij de in totaal 100 (boven)regionale specialistische aanbieders bestaat bij 40% een zorgelijke financiële situatie. Bij de Gecertificeerde Instellingen (Jeugdbescherming en Jeugdreclassering) ligt dit percentage zelfs op 50%. Veel van deze instellingen zijn in meerdere regio’s actief. De TAJ wil regio-overstijgende afspraken.

Transformeer stap voor stap en wees realistisch! De verwachting dat de Jeugdwet leidt tot betere en efficiënter hulp aan kwetsbare jongeren is nog onvoldoende uitgekomen. Daarvoor zijn de veranderingen te complex en waren de ambities over de opbrengst van deze stelselwijziging te hoog. TAJ adviseert Rijk, gemeenten en aanbieders om niet alles tegelijk te willen doen en een volgbare ontwikkelagenda af te spreken met duidelijke – gemeenschappelijk gedragen – doelstellingen en prioriteiten, zodat veranderingen stapsgewijs worden doorgevoerd. En zorg voor een goed lopende uitvoering die cliënten en burgers vertrouwen biedt in de jeugdhulp.

TAJ en Evaluatie Jeugdwet worden binnenkort besproken in de Kamer.

Download hier “Tussen droom en daad, op weg naar een volwassen jeugdstelsel”, vierde Jaarrapportage TAJ.