Positie minderjarigen in strafrecht moet beter

3-5-2019

Het gaat nog te vaak mis bij het aanhouden en opsluiten van minderjarigen door de politie,  stelt Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer in het rapport ‘Hoeveel nachtjes nog?’ Ze roept politie en justitie op om de belangen van kinderen voorop te stellen en zo de positie van minderjarigen in het strafrecht te verbeteren.

De Kinderombudsvrouw heeft afgelopen tijd diverse onderzoeken gedaan naar de positie van minderjarigen in het strafrecht. Telkens blijkt dat de politie en andere betrokken partijen onvoldoende rekening houden met de belangen van kinderen en jongeren. Tieners, verdacht van een klein vergrijp, die een hele nacht in een cel worden opgesloten, zonder dat zij hun ouders of een advocaat kunnen spreken. Ze worden in de eerste plaats als verdachte gezien en behandeld. Dat het daarnaast ook kinderen zijn, wordt nog te vaak vergeten.

Zoals ‘Guus en Abel’ die de volgende dag worden verhoord en horen dat ze hun straf af kunnen doen via bureau HALT. Dan gaat het mis in de communicatie tussen bureau HALT en de politie. Beide jongens horen anderhalf jaar niets. Pas als de Kinderombudsvrouw vraagt hoe het met het dossier zit, wordt het weer opgepakt en worden de jongens opeens opgeroepen om naar een zitting van het Openbaar Ministerie (OM) te komen. Daar wordt besloten dat hun zaak wordt geseponeerd. Bijna twee jaar na die nacht in de cel horen ‘Guus en Abel’ dat ze niet verder worden vervolgd.

De Kinderombudsvrouw roept het ministerie van Justitie en Veiligheid op om in elke fase van het strafrechtelijke onderzoek te zorgen voor een kindvriendelijke omgeving: 'Dat betekent dat er op politiebureaus en in cellencomplexen een ruimte speciaal voor kinderen is en dat ze goed geïnformeerd en behandeld worden.' Minderjarigen mogen vanuit het Kinderrechtenverdrag alleen opgesloten worden in het uiterste geval.

Ook eerdere aanbevelingen worden opnieuw onder de aandacht gebracht. De Nationale politie is gevraagd om te onderzoeken of het mogelijk is dat ouders ook 's nachts contact kunnen hebben met hun opgesloten kind en te zorgen dat ouders hun kind kunnen bezoeken zonder glas ertussen. Aan het ministerie van Justitie en Veiligheid is verzocht om te zorgen dat advocaten beter beschikbaar zijn, zowel overdag als 's nachts. Ook moet er een wet komen waardoor kinderen ergens anders dan in de cel kunnen wachten op hun verhoor. De Nationale politie en het College van procureurs-generaal is gevraagd een richtlijn op te stellen waarin het uitgangspunt 'Geen inverzekeringstelling tenzij…' wordt vastgelegd.

Brigit Rijbroek van het NJi vindt ook dat voorzichtigheid geboden is bij opsluiting van minderjarigen, omdat het veel invloed heeft op de ontwikkeling van het kind. Ze pleit ervoor meerdere disciplines te betrekken bij het gesprek over de positie van minderjarigen. 'Een verbeterproces dat voortkomt uit een brede samenwerking tussen justitie, orthopedagogen, ethici en wellicht nog andere disciplines kan bijdragen aan het centraal stellen van het kind.' Een advies waar de NVO zich van harte achter schaart.

Download hier het Rapport Hoeveel nachtjes nog?