Leeftijdsgrenzen – Betere kansen voor kwetsbare jongeren

8-6-2018

Per 1 juli 2018 is het standaard dat kinderen tot hun 21e jaar recht hebben op pleegzorg. Daar is het al omgeslagen van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, tenzij’. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) presenteerde 5 juni jl. het advies ‘Leeftijdsgrenzen – Betere kansen voor kwetsbare jongeren’ met aanbevelingen om kwetsbare jongeren betere zorg te bieden door de grens van de jeugdhulpplicht overal te verhogen van 18 naar 21 jaar (in sommige gevolgen zelfs naar 23 jaar).

Idealiter stopt de zorg en ondersteuning voor kwetsbare jongeren op het moment dat zij zelfstandig zijn en niet op basis van een leeftijdsgrens. Jongeren hebben meer baat bij een geleidelijke overgang en een warme overdracht om te voorkomen dat zij tussen wal en schip vallen en om continuïteit van zorg te waarborgen.

In de huidige situatie sluiten de leeftijdsgrenzen niet goed aan bij de situaties van individuele jongeren, waardoor zij geen passende zorg, ondersteuning of begeleiding krijgen. Ook ervaren jongeren knelpunten als zij van de ene naar de andere wet of voorziening overgaan, denk aan Jeugdwet, Wmo en Zorgverzekeringswet (Zvw). Ten derde sluit het aanbod van zorg en ondersteuning vaak slecht aan bij de belevingswereld van jongeren. Tot slot krijgen innovatie en preventie ‘over de grenzen’ van domeinen heen weinig kans door een gebrek aan financiële prikkels en beperkte budgetten.

RVS stelt voor de grens van 18 naar 21 jaar te verhogen voor jeugdhulp, met een mogelijke uitloop tot 23 jaar. Het leveren en staken van jeugdhulp moet afhankelijk zijn van de behoeftes en situaties van de individuele jongere, dus niet van wat de gemeente heeft ingekocht.  Daarbij vindt de RVS dat zorg en ondersteuning niet moet toewerken naar het bereiken van een leeftijd (o.a. 18 jaar), maar naar het bereiken van concrete ‘levensdoelen’ (o.a. het vinden van een baan, of een op maat gesneden behandeling).

Gemeenten en professionals moeten samenwerken om de jongeren vanaf hun 16e te begeleiden bij het behalen van de levensdoelen. Of die dat nu valt onder de Jeugdwet, of Wmo of Zvw. Gemeente en zorgverzekeraars moeten daartoe samen met een ‘overgangsbudget’ gaan experimenteren. Minister Hugo de Jonge (VWS) gaat de zorginhoudelijke, juridische en financiële consequenties van de verhoging van de leeftijdsgrens en andere adviezen goed uitzoeken, samen met jongerenorganisaties, gemeenten en de sector.

Downloads:
Kamerbrief over rapport Leeftijdsgrenzen Jeugd - Betere kansen voor kwetsbare jongeren