Privacy binnen onderwijs vergt gezamenlijke acties

10-8-2016

Het Algemeen Dagblad kopte op 10 augustus 2016 ‘Scholen veel te nonchalant met privacy leerlingen’. Verwezen wordt naar de enquête die NVO en NIP onlangs hebben gehouden onder onze leden. Daaruit blijkt dat veel pedagogen en psychologen die bij scholen en samenwerkingsverbanden werken zich hier zorgen over maken. Daarom gaan NVO en NIP, samen met de PO-raad en de VO-raad zich de komende periode inzetten voor het vergroten van bewustwording binnen het onderwijs en het geven van handvaten voor het beschermen van de privacy van leerlingen.

Besturen, schoolleiders en docenten delen, vaak onbedoeld, privacygevoelige informatie binnen scholen, zo stellen de geënquêteerden. Het gaat dan om het feit dat dossiers onvoldoende veilig worden opgeslagen (fysiek of digitaal), om het delen van gegevens met anderen (binnen en buiten de school), zonder dat ouders daarvoor toestemming hebben gegeven en in een enkel geval stelt een school zelfs medicijngebruik als voorwaarde voor toelating van een leerling.

Zij zijn zich vaak onvoldoende bewust van de risico’s die er zijn bij het delen van privacygevoelige informatie. Regel is dat nooit informatie gedeeld mag worden zonder toestemming van de ouder of de leerling indien deze 16 jaar of ouder is. Het gaat hierbij dan niet alleen over bijvoorbeeld een diagnose voor wat betreft een leergedrag stoornis (dyslexie, ADHD, autisme) maar bijvoorbeeld ook over de gezinssituatie (verslavingsproblematiek, echtscheiding, schulden).

Soms is het wenselijk dat diverse betrokkenen de gegevens van een leerling kennen, maar het is lang niet altijd noodzakelijk dat een leraar alle details kent om de juiste aanpak en ondersteuning te geven. Het delen van bijvoorbeeld een diagnose binnen een multidisciplinair team binnen een school mag alleen met toestemming van de ouder/leerling. Voor een goede ondersteuning van een leerling is de diagnose overigens ook niet altijd nodig. Door bijvoorbeeld als zorgverlener in te gaan op de specifieke onderwijsbehoefte van een leerling kan, zonder de privacy te schenden, een leerkracht geholpen worden bij het leren omgaan met de speciale behoefte van de leerling.

Pedagogen en psychologen geven aan dat er, onder andere door samenwerking met de jeugdhulp, gelukkig wel steeds meer aandacht is voor privacy. In juni sloten de PO-raad en VO-raad ook een convenant met uitgevers en ICT-leveranciers.

En nu?
NVO en NIP maakten o.a. naar aanleiding van de enquête, al eerder afspraken over gezamenlijke acties. Die acties zijn o.a. gericht op informatie aan en bewustwording van bestuurders en concreet door hen te nemen maatregelen. Dit gaan de beroepsverenigingen en brancheorganisaties doen door:

  • vuistregels op te stellen (met medeneming van ‘vuistregels’ waarover partijen in de jeugdhulp in juni een convenant sloten; zodat ook stelsel overstijgend eenvormigheid ontstaat) en die te verspreiden binnen scholen;
  • organisatie van workshops over privacy voor bestuurders, o.a. ook over de consequentie van verschillende wetten, handreikingen en beroepscodes;
  • gezamenlijke aandacht voor dit vraagstuk in de tijdschriften van de NVO, het NIP, de PO-raad en de VO-raad
  • eventueel de ontwikkeling van een app, zoals het ministerie van VWS nu faciliteert voor de jeugdhulp.


Bekijk ook: