Orde, rust en regelmaat in de jeugdzorg!

8-12-2017

Op 4 december 2017 voerde de vaste Kamercommissie voor VWS het wetgevingsoverleg Jeugd over alle begrotingsonderdelen die met Jeugdzorg te maken hebben. Daarvoor waren de ministers Hugo de Jonge (Welzijn) en Sander Dekker (Rechtsbescherming) present. Rode lijn in het betoog van minister De Jonge is dat het nu tijd was voor rust, orde en regelmaat in de jeugdzorg zodat de transformatie ook echt van de grond kan komen.

Voorafgaand aan het debat overhandigden een vertegenwoordiging van gemeenten en zorgaanbieders uit Zuidoost-Brabant een petitie ‘Meer geld voor goede jeugdzorg’ aan Kamerleden. Ook tijdens het debat worden vragen gesteld over financiële problemen van gemeenten. Zo vindt Tunahan Kuza (DENK) dat gemeenten die door de bezuinigingen bij de decentralisatie te weinig geld voor de jeugdzorg hebben, snel geholpen moeten worden. Rens Raemakers (D66) wil het probleem in kaart gebracht zien. Of zijn de tekorten een geldverdelingsprobleem?, vraagt René Peters (CDA). De Minister is niet van plan de portemonnee te trekken en vindt de aangeleverde informatie ronduit mager. Hij wil eerst de oorzaken goed én snel onderzoeken voordat hij tot passende maatregelen kan komen. Nine Kooijman (SP) diende aan het eind van de dag een amendement in.

Na de decentralisatie
Drie oud-wethouders sociaal domein nemen deel aan het debat. Minister de Jonge (Rotterdam), Minister Dekker (Den Haag) en CDA woordvoerder Peters (Oss). Dat belooft veel begrip voor de noden van gemeenten. Judith Thielen (VVD) is ronduit optimistisch over de jeugdzorg na de decentralisatie. Ze wijst op de inzet voor gezinnen, de regie van gemeenten en de kwaliteit van de zorg. Na de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015 gaat veel goed, maar het kan en moet veel beter, vindt Peters (CDA). Lisa Westerveld (GroenLinks) waardeert de goede voornemens van het kabinet, maar: het komt nu aan op de uitvoering. Fleur Agema (PVV) is blij met de nieuwe wind en vele goede voornemens. Maar stelt ook dat de praktijk zeer weerbarstig is, dat er te weinig geld in de verbouwing van het jeugdstelsel is gestopt en dat er nog een lange weg te gaan is voordat de decentralisatie ook echt verbetering brengt voor kwetsbare kinderen. Ingrijpen in de jeugdzorg was nodig, benadrukt minister De Jonge. Nu is het zaak om orde, rust en regelmaat in het jeugdzorglandschap te brengen. Het komend voorjaar, na de tussenevaluatie van de Jeugdwet komt hij met een programma Zorg voor de Jeugd. Dan moet ook blijken hoe het zit met deskundigheid in de wijkteams, de aanpak van specialistische  jeugdhulp en inrichting van de regionale expertteams.

Administratieve lasten, aanbestedingen, tarieven
Er is veel te veel bureaucratie en regeldruk, vinden alle woordvoerders. Tielen (VVD) wil snel een schrapsessie van overbodige regels; Westerveld (GroenLinks) hamert op de hoge werkdruk die administratieve lasten veroorzaken. Kooijman (SP) waarschuwt voor eindeloze stapels beleidsregels, evaluatierapporten, escalatieladders en transformatieagenda’s waarin kinderen dreigen te verdwijnen. Minister De Jonge belooft nog voor de kerst het wetsvoorstel administratieve lastenverlichting naar de Kamer te sturen.

Diverse Kamerleden vragen iets te doen aan het aanbestedingscircus. Sharon Dijksma (PvdA) stelt dat er absurd veel geld, tijd en moeite in het aanbestedingsspook gaat zitten en dat je er beter maar mee kunt stoppen. Minister de Jonge herinnert de Kamerleden er aan dat in het verleden alle fracties (m.u.v. PVV) voor aanbesteding hebben gekozen. Eerst wil hij de maximale ruimte opzoeken en beter bekend maken onder gemeenten, zo zijn bijvoorbeeld langjarige contracten in dit kader prima mogelijk. Ook wijst hij op de handreiking Aanbesteden in het Sociaal Domein van de VNG. Te lage tarieven voor jeugdhulp is ook een heet hangijzer. De minister is niet van plan in te grijpen en wijst op onderhandelingstactieken van beide kanten en op de Transitie Autoriteit Jeugd die kan bemiddelen en nu doorloopt  tot 1 januari 2019.

Innovaties
Blijft er ruimte over om innovaties door te voeren de komende periode? Minister en Kamerleden zijn het er roerend over eens dat best practises zoals praktijkondersteuners meer gedeeld moeten worden. Er is een transformatiefonds van 54 miljoen en gemeenten verdubbelen dat bedrag nog een keer. De Jonge benadrukt dat het geld regionaal moet worden besteed.

Pleegzorg en Kinderbescherming
De documentaire Alicia is hard binnengekomen. Verschillende woordvoerders vragen naar het lopende actieplan voor werving van pleegouders. Agema (PVV) vraagt zich af hoe het komt dat veel aspirant-pleegouders worden afgewezen. Door het actieprogramma pleegzorg zijn er wel pleegouders bijgekomen maar er vallen er ook weer snel af. Raemakers (D66) en Dijksma (PvdA) willen meerjarige afspraken. De Jonge belooft dat werving en ondersteuning een belangrijke plaats krijgen in het komende jeugdzorgprogramma.

De Week tegen Kindermishandeling zit nog vers in het geheugen. Het meeste geweld in de samenleving gebeurt via huiselijk geweld en kindermishandeling. Ministers Dekker en De Jonge komen dit voorjaar met een programma. Hoe omgaan met onterechte uithuisplaatsingen vraagt Agema (PVV). Waarheidsvinding is belangrijk stelt minister Dekker. Maar uiteindelijk staan bij acute jeugdzorg niet bewijsvergaring, maar het belang en veiligheid van het kind voorop.  Ook vechtscheiding heeft grote impact op kinderen. Van der Staaij (SGP) wil dat voor zijn en houdt een pleidooi voor hulp bij relatieproblemen tussen ouders. Hij wil dat dit in het basispakket van de zorgverzekering komt.

Een hele dag debatteren zit er op, de kamer stemt op 12 december over de moties.

Downloads:

  • Klik hier voor 'Ingediende moties' (zie onderaan in deze download);
  • Klik hier voor 'Ingediende amendement door Kooiman (SP) over een investering van 300 miljoen in de jeugdzorg'; 
  • Klik hier voor 'Kamerbrief Maatschappelijke opgaven jeugd, Voortgang jeugdstelsel november 2017' en bijlagen te downloaden.