Kinderrechten op de vlucht

15-12-2017

Wat weet u van het VN-Kinderrechtenverdrag? En wat betekent dat nou voor gevluchte kinderen? Lopen asielzoekerskinderen schade op in hun ontwikkeling als ze na lang verblijf alsnog uitgezet worden naar het land waar hun ouders vandaan kwamen? Deze en andere vragen stonden centraal bij de lezing Kinderrechten op de vlucht van 12 december jl. Gedragswetenschappers Elianne Zijlstra en Carla van Os gingen in op de functie van het Kinderrechtenverdrag in gedragswetenschappelijk onderzoek en de praktijk van migratiebeleid in Nederland.

De lezing maakt deelt uit van de lezingscyclus Opvoeden & Opgroeien tussen wetenschap en praktijk waarin NJi, Landelijk Kenniscentrum LVB, Kenniscentrum Kinder- en jeugdpsychiatrie, Universiteit Utrecht, NCJ, Trimbos Instituut en NVO gezamenlijk optrekken.

Deze keer ging het over Kinderrechten en gedragswetenschappelijk onderzoek. In de prachtige aula van het Academiegebouw in Utrecht namen Carla en Elianne het woord. Beiden werken bij het Onderzoeks- en Expertisecentrum Kinderen- en Vreemdelingenrecht van de Universiteit Groningen, waarbij de belangen van kinderen en hun ouders vanuit een orthopedagogische visie op de rechten van het kind worden onderzocht en beschreven. Een pool van gedreven pedagogen (NVO-leden) en psychologen (NIP-leden) steken de handen uit de mouwen om pedagogische rapportages op te stellen. Advocaten gebruiken deze rapportages in procedures zodat de belangen van het kind een (eerste) overweging kunnen vormen in de migratiebeslissing die over asielzoekerskinderen wordt genomen.

Kinderrechtenquiz
Met een kleine Kinderrechtenquiz testte Carla de zaal op haar kennis over het Kinderrechtenverdrag. Een groene kaart omhoog was ‘dat klopt’ en een rode, ‘dat klopt niet’. Quizvragen die soms gemakkelijk en dan weer moeilijker te beantwoorden waren. Vragen zoals ‘Kinderen hebben het recht om hun ouders te kennen!’ (groen). ‘Als kinderen en ouders in twee verschillende landen wonen, moet de overheid ervoor zorgen dat ze snel mogelijk bij elkaar kunnen zijn’ (ook groen). ‘Alle landen van de wereld hebben het Kinderrechtenverdrag geratificeerd’. Nee dus, rood, de VS heeft het niet geratificeerd. ‘De overheid mag kinderen vastzetten in een detentiecentrum als zij en hun ouders uitgezet gaan worden naar het land van herkomst’ Ook hier een knalrood. Het is een uiterste maatregel zegt het kinderrechtencomité en heeft een enorme impact op kinderen. Toch gebeurt het in Nederland. Vervolgens ging Carla dieper in op de functies, basisbeginselen en de betekenis er van voor gevluchte kinderen. Het filmpje waarin de tiener Primrose  steeds maar weer van locatie naar locatie verhuist maakte diepe indruk op de zaal. Wat betekent dat voor vrienden maken op school, voor je zelfvertrouwen als tiener?

Afbeelding: Best Interests of the Child-Model

Best Interests of Child Model
Wat hebben kinderen nodig om op te groeien, kun je dat benoemen in een woord? Met een mentimeter  gaf de zaal via hun mobieltje hier een antwoord op en ontstond een mooie woordwolk. Elianne deed vervolgens uit de doeken wat het Best Interests of the Child model inhoudt, wat de risicofactoren voor gevluchte kinderen zijn, waarom gedwongen terugkeer van ‘gewortelde’ kinderen schadelijk is en hoe  gedragswetenschappers het BIC-model inzetten bij het opstellen van de rapportages.  Orthopedagoog Janneke Stoffelen vertelde tot slot over haar persoonlijke ervaringen als vrijwillig onderzoeker en rapporteur.

Ik blijf hier!
Dagvoorzitter Marlies Post, directeur van NVO sloot de dag af en attendeerde iedereen op de juist campagne Ik blijf hier! www.ikblijfhier.nl waar oa. diverse BN’ers aan meedoen en NU om een oplossing wordt gevraagd voor gewortelde kinderen zonder verblijfsvergunning.

Meer lezen? Kijk op www.nvo.nl/agenda en op www.nvo.nl/nvo-in-t-kort/themadossiers/vluchtelingenkinderen