Aandacht voor achterstandskinderen en pedagogische kwaliteit kinderopvang

2-12-2016
Afbeelding: Stockbeeld werkveld


Op 30 november jl. debatteerden Tweede Kamerleden met staatssecretaris Dekker (OCW) over voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Belangrijk gesprekspunt was het eerdere advies van de Onderwijsraad 'Een goede start voor het jonge kind' waarin zij pleit voor een breed en toegankelijk stelsel van voorschools onderwijs. Andere onderwerpen die de revue passeerden: inzet van middelen voor achterstandskinderen, het verbeteren van de pedagogische kwaliteit in de kinderopvang en spelenderwijs leren.

De NVO heeft het debat voor u samengevat:

Achterstandskinderen
Sinds 2009 wordt er gewerkt met een indicator die bepaald of kinderen recht hebben op extra middelen om (verhoogd risico op) achterstanden in te halen. Tweede Kamerlid Keklik Yücel (PvdA) vraagt of deze indicator niet dynamisch moet zijn en met de tijd mee moet gaan. Die indicator is nu het opleidingsniveau van de ouders terwijl er meerdere factoren zijn die maken dat kinderen een achterstand krijgen. Dat blijkt uit lopend CBS-onderzoek waar de staatssecretaris om heeft gevraagd. In december komt een tussenrapportage. Die indicator zal dus worden aangepast. Daarbij profiteren op dit moment de grote gemeenten onevenredig veel van de beschikbare middelen en zou dit beter verdeeld moeten zijn. Volgens staatssecretaris Dekker moet het geld gaan naar de kinderen die het nodig hebben en niet het in stand houden van voorzieningen binnen bepaalde gemeenten.

Aansluiting kinderopvang en onderwijs
Tweede Kamerlid Paul van Meenen (D66) vroeg wat er gedaan wordt aan de aansluiting kinderopvang en onderwijs. Dekker geeft aan dat in april 2017 de uitkomsten komen van een speciale taskforce die aanbevelingen doet om de overgang tussen kinderopvang en onderwijs te vergemakkelijken. Daarbij staat inhoud centraal staat en niet de specifieke vorm.

Pedagogische kwaliteit kinderopvang
Volgens de staatssecretaris is er de afgelopen tijd meer aandacht geweest voor de 37 grote gemeenten. Daarom is er nu ook geld beschikbaar gesteld (5 miljoen) voor kleine gemeenten om een hoger taal- en leesniveau bij pedagogisch medewerkers te bewerkstelligen. Verder overweegt Dekker om de kennis en vaardigheden van pedagogische medewerkers beter te borgen door een bepaald niveau vast te leggen in de wet. Dit geeft houvast aan de Inspectie. Het meer kunnen werken met hbo opgeleide beroepskrachten betekent iets voor de bekostiging van de kinderopvang. Daar moet nog naar gekeken worden.

Spelenderwijs leren
Of de doelen van peuters aansluiten bij het basisonderwijs, vraagt Tweede Kamerlid Karin Straus (VVD). Ja, zegt de staatsecretaris. Voor de kwaliteitsverbetering in de kinderopvang is een daarvan spelenderwijs en systematisch werken aan ontwikkeling en de voorbereiding op het basisonderwijs. En ook: sluit dit goed aan bij de kleutergroepen. De pedagogische doelen in de VVE wil Dekker in lijn brengen met de pedagogische doelen in het kleuteronderwijs. Straus vraagt vervolgens of dit opgenomen wordt in de werkwijze van de Inspectie in het kleuteronderwijs. Dat zegt de staatssecretaris toe, zodat zij houvast hebben maar tegelijkertijd ook breed kijken.

Brede basisvoorziening
Volgens Van Meenen (D66) ligt er een meer principiële discussie onder het debat over VVE, namelijk of er gekozen wordt voor een brede basisvoorziening voor iedereen van 0 – 18 jaar. Dit staat ook in een aantal verkiezingsprogramma’s van partijen, in meer of mindere mate. De staatssecretaris geeft aan dat er nu geld wordt uitgetrokken voor kinderen met een risico op een taalachterstand. Daarbij wordt gewerkt aan een eenvoudiger schoolstelsel door harmonisering peuterspeelzaal, VVE, kinderopvang en het basisonderwijs. De regie voor peuterspeelzaal en kinderopvang komt ineen te vallen. En er is, zoals gezegd, een taskforce ingesteld om de samenwerking tussen kinderopvang en basisonderwijs te bekijken en in kaart te brengen waar verbeterslagen zitten, binnen het huidige budget en huidige stelsel. Maar dat kinderen verstookt blijven van VVE terwijl dat wel nodig is om achterstanden in te halen, daar wil Dekker graag een einde aan maken. Tot op heden is volgens de staatssecretaris niet of onvoldoende aangetoond dat VVE effectief is voor kinderen die geen achterstand hebben. Mocht dat er wel komen, dan is er een nieuwe situatie. Daarbij kost het extra geld, naar schatting een miljard, dat nu (nog) niet beschikbaar is.

VAO
Aan het einde van het debat over VVE vroeg Van Meenen (D66) een VAO aan. Hij wil een motie indienen die het kabinet oproept om in ieder geval een brede basisvoorziening in gemeenten mogelijk te maken zodat er stappen gezet kunnen worden. Tweede Kamerlid Paul Ulenbelt (SP) onderschrijft dit. Het Voortgezet Algemeen Overleg (VAO) waarbij moties ingediend worden zal in december nog plaatsvinden.

De NVO zal u informeren bij relevante ontwikkelingen hierover.