Decentralisatie Jeugdzorg wordt versneld uitgevoerd. (3-5-2011)
Uit het regeerakkoord en de financiële bijlage blijkt dat de decentralisatie van de provinciale jeugdzorg, jeugd-GGZ en jeugd-LVG versneld wordt uitgevoerd. In de kabinetsvisie van het demissionaire kabinet Balkenende IV was nog sprake van een transitiefase tot 2018. In het conceptregeerakkoord is de transitie afgerond in 2015. In datzelfde jaar worden een efficiencykorting en eigen bijdrage 'jeugdzorg breed' ingevoerd. Het gaat in totaal om een korting van 9%.
Jeugdzorg integraal naar gemeenten in 2015
In het conceptregeerakkoord is al eerder gekozen voor een integrale benadering voor de zorg voor jeugd. Conform het visiedocument Naar Integrale Jeugdzorg is ervoor gekozen om de verschillende vormen van zorg onder te brengen in één financieringssysteem en bij één bestuurslaag. Deze herinrichting van het stelsel dient afgerond te zijn in 2015. Uit het regeerakkoord:
- “Er moet één financieringssysteem komen voor het huidige preventieve beleid, de huidige vrijwillige provinciale jeugdzorg, de jeugd-LVG en de jeugd-GGZ.
- In lijn met advies van de Parlementaire Werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg, worden gefaseerd alle taken op het gebied van jeugdzorg overgeheveld naar de gemeenten. Het betreft hier: jeugd-GGZ (zowel AWBZ als Zorgverzekeringswet), provinciale jeugdzorg, gesloten jeugdzorg, jeugdreclassering, jeugdbescherming en licht verstandelijk gehandicapte jeugd. Preventie en vrijwillige hulpverlening wordt in goede afstemming met gedwongen hulpverlening georganiseerd door (samenwerkende) gemeenten.
- De Centra voor Jeugd en Gezin die inmiddels gerealiseerd zijn, zullen bij de overheveling naar de (samenwerkende) gemeenten gaan dienen als front office voor alle jeugdzorg van de gemeenten.”
Bestuursakkoord Rijk en Gemeenten
Op donderdag 21 april 2011 hebben het Rijk, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW) overeenstemming bereikt over de inhoud van het bestuursakkoord 2011-2015. Belangrijk onderdeel in dit akkoord is decentralisatie van de jeugdzorg van provincie naar gemeenten. Het gaat nu nog om een onderhandelaarsakkoord, de (VNG) leden moeten zich er nog over uitspreken. Dat gebeurt in een ledenvergadering voor de zomer. Het akkoord moet door een meerderheid in zijn volledigheid worden aangenomen. Als het akkoord wordt afgewezen dan moeten op onderdelen opnieuw voorstellen worden gedaan en onderhandeld worden.
Wat staat er in het Bestuursakkoord 2011 – 2015 over het Jeugdbeleid?
In 2016 moet de gemeente verantwoordelijk zijn voor (de uitvoering van) de jeugdbescherming en de jeugdreclassering. Kortom, over 5 jaar moeten gemeenten totaalverantwoordelijk zijn voor (de uitvoering van) alle aspecten van de jeugdzorg. Zij moeten zich buigen over wat nu nog apart is opgeknipt in Provinciale jeugdzorg, de jeugd-GGZ, de zorg aan licht verstandelijk beperkte jongeren, jeugdreclassering en jeugdbescherming en de gesloten jeugdzorg. En dan gaat het niet alleen om de jongere zelf. Ook wordt de gemeente verantwoordelijk voor de zorg aan en begeleiding van hun opvoeders.
Uitgangspunt is dat alle zorg wordt overgeheveld. Wel is er een escape: als er uit onderzoek blijkt dat er ‘heel dwingende en zwaarwegende redenen’ zijn om in bepaalde gevallen de zorg niet bij gemeenten onder te brengen, kan afgezien worden van decentralisatie.
In het bestuursakkoord wordt gesproken over een ‘nieuw wettelijk kader’, waarin de opdracht aan gemeenten wordt neergelegd. Er kan daarin worden afgeweken van de aanspraken die gelden op basis van de huidige wetten en regels.
Daarbij moet het mogelijk zijn om te experimenteren met nieuwe manieren van werken om ervaringen op te doen. Het wetsvoorstel voor de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG), dat bij de Tweede Kamer ligt, heeft daarvoor een ‘experimenteerartikel’. Zo kunnen gemeenten afwijken van regels uit de Wet op de jeugdzorg. Deze afwijkmogelijkheid geldt trouwens niet voor jeugdzorg in een gedwongen setting.
Gemeenten worden verantwoordelijk, maar de Rijksoverheid blijft een toezichthoudende rol houden. Dit geldt in ieder geval voor situaties die betrekking hebben op de gesloten jeugdzorg, gevallen waarin de Wet bijzondere opneming in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) geldt en voor justitiële jeugdzorg.
Kern is dat het systeem van de jeugdzorg simpeler moet en meer prikkels moet bevatten om ‘de nadruk te leggen op collectieve preventie en ondersteuning in een vroegtijdig stadium’.
Voor meer informatie:
Print pagina 